Ayiti: Li lè pou nou chanje dinamik deba politik la

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Ayiti: Li lè pou nou chanje dinamik deba politik la

Eleksyon se yon etap nan solisyon an, li pa solisyon an li menm.

Pandan deba politik yo ap konsantre sou eleksyon ak kandidati, Ayiti ap fè fas ak yon kriz ki depase kesyon kiyès ki pral dirije peyi a.

Lidè politik, direktè opinyon, entèlektyèl ak aktè sosyete sivil la dwe kontribye nan chanje oryantasyon deba nasyonal la.

Yon kriz ki pi grav pase yon kriz elektoral

Ayiti ap fè fas ak yon kriz sekirite, yon kriz enstitisyonèl, yon kriz ekonomik ak yon kriz gouvènans.

Òganize eleksyon san nou pa rezoud pwoblèm fondamantal sa yo kapab agrave sitiyasyon peyi a olye li amelyore l.

Ki sans yon eleksyon genyen si Leta pa kontwole teritwa li, si enstitisyon yo pa fonksyone epi si sitwayen yo pa kapab egzèse dwa yo lib?

Chanje prezidan san nou pa chanje sistèm ki pwodui kriz yo, se riske prepare pwochen kriz la.

Soti nan kandidati pou rive nan pwopozisyon

Se pa moman pou deba politik yo limite ak anbisyon elektoral. Se moman pou mete sou tab la pwopozisyon konkrè sou:

  • Yon estrateji sekirite dirab.
  • Refòm konstitisyonèl ak enstitisyonèl.
  • Yon nouvo modèl gouvènans.
  • Rekonstriksyon ekonomik ak sosyal.
  • Yon plan aksyon pou devlopman peyi a.

Ayiti bezwen plis pase pwomès elektoral. Li bezwen pwojè ki akonpaye ak metòd, mwayen ak kalandriye pou reyalize yo.

Ni eleksyon a nenpòt pri, ni tranzisyon san fen

Kesyone opòtinite pou òganize eleksyon nan kondisyon aktyèl yo pa vle di rejte demokrasi.

Okontrè, se mande pou kreye kondisyon ki nesesè pou eleksyon yo kredib, enklizif epi kapab mennen nan yon gouvènans efikas.

Objektif la pa dwe pwolonje tranzisyon an endefiniman, men prepare yon sòti nan kriz la ki dirab.

Ki Ayiti nou vle bati?

Responsablite direktè opinyon yo se pa sèlman anime deba sou konkèt pouvwa, men ankouraje refleksyon sou avni peyi a.

Nou pa kapab kontinye chanje chofè pandan machin nan an pan.

Anvan nou mande kiyès ki pral dirije Ayiti, ann defini ki Ayiti nou vle bati.

Vrè deba nasyonal la pa dwe sou kiyès ki pral pran pouvwa a, men sou kijan nou pral sove peyi a.

Èske n ap prepare yon lòt eleksyon oswa èske n ap prepare yon lòt Ayiti?

Stanley Stlouis — Opinyon | SSN News 247

À suivre